ТУРКИСТОНДА НИМА БЎЛГАН ЭДИ… (VI-бўлим)

ЗУЛМ Туркистон мухторияти тор-мор келтирилгач, 1918 йил 28 февралида Туркистон Совнаркоми махсус декретига кўра ҳар қаердаги, ҳар қандай шаклдаги пахта мусодара қилиниб, Туркистон ўлкаси ишчи-крестьян ҳукумати мулки деб эълон қилина бошлади. Декретни эълон қилган большевиклар эндиликда ўзлари тинч аҳолини талон-торож қила бошлади. Бир сўз билан айтганда, бу декрет большевикларни маҳаллий аҳоли кўзи олдида янада обрўсизлантирди. Большевиклар озодлик улашувчилар ниқоби остида яна ўша мақсад – талончилик мақсадида келгани маълум бўлди. «Ҳарбий коммунизм» режимининг ўрнатилиши қишлоқ хўжалигини бутунлай яксон қилган вайронкор тенденцияларни келтириб чиқарди, бу эса, Россия каби, Туркистонни ҳам оммавий очарчилик…

Read More

ТУРКИСТОНДА НИМА БЎЛГАН ЭДИ… ( V-бўлим)

МУСИБАТ Петрограддаги 1917 йилги октябрь тўнтариши, Андижонда большевикларнинг «инқилобий диктатураси» ўрнатилиши (у ерда 1919 йилга қадар дашноқлар етакчилик қилди) дашноқлар учун Туркистоннинг бойликлари ва турли-туман ресурслари томон йўлни очди. Шу билан бир қаторда, большевиклар ва дашноқлар ҳукмронлиги уларга маҳаллий аҳолини ҳеч қандай оқибатларсиз талон қилиш ва ўлдириш имкониятини очди. Маҳаллий аҳолидан озиқ-овқат ва мол-мулк тортиб олинди[1]. Андижондан Туркистон Совнаркомига 1918 йил охирида юборилган ҳисоботларда «Дашнакцутюн» совет ҳокимияти ва мусулмонлар ўртасида ихтилоф келтириб чиқариш учун жавобгар эканлиги таъкидланади. Ҳужжатларда таъкидланишича, ушбу шаҳардаги «миллий» сиёсат учун жавобгар дашноқлар етакчиси эса бойвачча, виночилик…

Read More

ТУРКИСТОНДА НИМА БЎЛГАН ЭДИ…(IV-бўлим)

ҚИРҒИН Туркистон мухторияти парламент аъзолари большевикларни тан олишдан бош тортганидан сўнг 1918 йил февраль ойида Қўқонга етиб келган қуролланган большевиклар Туркистон мухторияти тарафдорларини артиллерия билан йўқ қилишга киришиб кетди. Ҳокимиятни эгаллаб олгач, большевиклар Туркистон мухторияти ҳукуматини тугатди. Илгари айтилганидек, мазкур ҳукуматда турли миллатга мансуб ерли аҳоли вакиллари бор эди. Келажакда улар ҳам ўлка бошқарувига жалб этилиши ваъда этилди. Шу билан большевиклар жадидлар бошлаган халқ-демократик мақсадларни амалга ошириш жараёнини узиб қўйди. Эндиликда «совет бошқарув шакли» аталмиш ҳилқат амалга кирган бўлиб, у бошқарувда жазолашнинг ҳар хил кўринишларига асосий ўрин берар эди. Бу…

Read More

ТУРКИСТОНДА НИМА БЎЛГАН ЭДИ… (III-бўлим)

ФИТНА 1917 йилнинг октябрь-ноябрь ойларида Тошкентда ва Қўқонда рўй берган воқеалар илғор жадидларни, Туркистон миллий озодлик ҳаракати ғоявий раҳнамоларини янги йўл – асл халқ йўлидан боришга ундади. 1917 йил 25 октябрида (7 ноябрида) ҳарбий тўнтариш оқибатида Петроградда ҳокимият тепасига большевиклар келди. Вақтинчалик ҳукумат қулади, ушбу асрий воқеанинг акс садоси собиқ Россия империясининг энг олис чеккаларига ҳам етиб борди. Маҳаллий сиёсий кучлар, масалан, партиялар бўлган жойларда ҳокимият тепасига улар келди. Ҳамма ерда ва ҳар доим ҳам бу кучлар тўлақонли, илғор ва тараққийпарвар эмас эди, баъзан булар эски ҳокимият вакиллари эди, улар…

Read More

“ТУРКИСТОНЛИКЛАР ЖАМИЯТИ” РАИСИ, ҲУРМАТЛИ БУРҲОН ҚОВУНЧИНИНГ “ФАРҒОНА” САҲИФАСИДАГИ СУҲБАТИ

Хочется безопасности. Узбекистанцы в Турции ждут свобод от Мирзиёева С приходом к власти Шавката Мирзиёева завершился долгий период напряженных отношений между Турцией и Узбекистаном. Последнее время стороны демонстрируют позитив: на бизнес-форуме заключили договоров на $2 млрд, товарооборот растет, Турции разрешили открыть в Узбекистане институты по изучению ислама, ее гражданам Ташкент облегчилполучение виз и так далее. Как на все это реагируют уроженцы Узбекистана, переселившиеся по тем или иным причинам в Турцию? Этот вопрос «Фергана» задала главе «Международной ассоциации солидарности туркестанцев» («Türkistander») Бурхану Кавунджу. Под туркестанцами организация подразумевает проживающих в Турции выходцев из Средней Азии. – Хорошие отношения…

Read More

ТУРКИСТОНДА НИМА БЎЛГАН ЭДИ..(II-бўлим)

АЛДАНИШ Биринчи Жаҳон уруши айни авж палласига чиққанида Россия империясида сиёсий инқироз бошланиб кетди. 1917 йили ҳокимият алмашиши юз берди – 27 февраль (12 март) куни Николай II ағдарилиб, Давлат Думасининг Вақтинчалик қўмитаси таъсис этилди. 2 (15) март куни Россиянинг сўнгги императори Николай II расман тахтдан воз кечди, Давлат Думасининг Вақтинчалик қўмитаси эса Вақтинчалик ҳукуматни шакллантирди. Ушбу ҳукумат 1917 йилнинг 2 (15) мартидан 25 октябрига (7 ноябрь) қадар ишлади[1]. Россиядаги давлат тўнтариши унинг бошқа ҳудудларида, шу жумладан, Туркистон ўлкасида ҳам акс садо берди. Янги жамият шаклланиши жараёни бошланиб кетди. Россияда…

Read More

Ислом Каримовнинг билинмаган сирлари (4)

ЖАМШИД КАРИМОВ: ИСЛОМ КАРИМОВ ВАФОТИНИ БЕШ ОЙГАЧА СИР САҚЛАШДИ (интервью, 4-қисм) Ислом Каримовнинг жияни Жамшид Каримов билан суҳбат (4-қисм) 20.12.2017 Бугунги сонда: • Собиқ мулозим: “Каримовнинг оғзига ёғоч қошиқ солинарди”; • “Онам ўғри эмас”; • “Ислом лотареяга хотин ютиб олган”; • Татьяна Каримова: “Нимага бир оғиз Исломга айтмадинглар…”; • Ислом Каримов: “Менга қолса, ўша Қуръонни ёқиб ташлардим”; • “Тур, Ислом амакинг келди”; • “Фарғона шаҳзодаси”; • “Исламчик, кел болам, қандайсан?”; • Жамшид Каримов: “Гулнора мен каби судсиз, терговсиз, мавҳумликда азобланишини истамайман”; • “Отахон пойтахтда яшаётганингиздан норози”; • Абдуғани Каримов Малайзияда;…

Read More

Buhara imamları ‘Noel Baba’ için para toplayacak!

20.12.2017 Özbekistan Buhara Valisi, şehirdeki camilere yılbaşı kutlamaları için para toplama talimatı verdi Meşhur hadis alimi olan İmam Buhari’nin vatanı olan Buhara şehri valisi, bu seneki yılbaşı kutlamaları için mescit imamlarına 30 Milyon Som (yaklaşık 4 bin dolar) para toplama talimatı verdi. Ozodlik radyosuna konuşan Özbekistan’ın Buhara şehrindeki bir imam, ildeki 100’den fazla mescit ve cami imamlarına böyle ‘kutsal’ görev verildiğinden dolayı rahatsız olduklarını söyledi. İmam, Buhara şehri valisinin şehirdeki 25 cami imamına yeni yıl hazırlıkları için 30 Milyon Som (yaklaşık 4 bin dolar) para toplama talimatı verdiğini sözlerine ekledi. Radyonun…

Read More

TURKISTONDA NIMA BO‘LGAN EDI-ТУРКИСТОНДА НИМА БЎЛГАН ЭДИ

TURKISTONDA NIMA BO‘LGAN EDI… I-bo‘lim ISTILO Markaziy Osiyo xalqlarining milliy ozodlik urushlari va isyonlari, sovetlarga va Stalin qatag‘oniga qarshi kurashi – Turkistonning ozodlik yo‘lidagi muqaddas urushlari davridir. Ko‘p azob ko‘rgan yerli xalqlarning hayoti, oilasi, turmush tarzini saqlab qolish yo‘lida olib borgan kurashi Markaziy Osiyo erkinligi, or-nomusi uchun kurash tarixining chinakam ramziga aylandi. Ayni paytda bu xalqlarning tarixidagi eng qayg‘uli va fojiali sahifalardir. Chor Rossiyasining boshqa millat vakillariga nisbatan real siyosati kuch ishlatish va harbiy jihatlar e’tiborga olinmagan holda ham zabt etilgan hudud etnik qiyofasini o‘zgartirishga, yoki bu yerdagi siyosiy strukturalarni…

Read More

Ислом Каримовнинг билинмаган сирлари (3)-Islom Karimovning bilinmagan sirlari (3)

ЖАМШИД КАРИМОВ: ИСЛОМ КАРИМОВ ЎҒЛИНИ УРУШГА ЮБОРМОҚЧИ БЎЛГАН (интервью, 3-қисм) Ислом Каримовнинг жияни Жамшид Каримов билан суҳбат (3-қисм) 22.11.2017 Бугунги сонда: • Шавкат Мирзиёев: “Эринг тугаган мараз, ярамас, палид кимса… Нонкўр у, ҳеч нарсани қадрига етмайди! Йиғиштир, бунақа кўрнамак эрни!”; • Ислом Каримов: “Мени шарманда қиласан. Сен Ўзбекистондан кет! Россияга йўқол!”; • Жиззах аҳли: “Гуляни дастидан дод!”; • “Ўлсам, жанозамга ҳам қўйманглар буни”; • Ислом Каримовнинг касали…; • “Қачон Гулбаҳор ўлса, унинг қабри устига бориб…”; • Наталья Петровна: “Сенларнинг авлодингда ирсий касаллик бор. Шу касаллик…”; • “Онамни уйини булғаб, фоҳишахонага…

Read More