Özbekistan’da “Çin’in Doğu Türkistan Soykırımına Destek” Bildirisine Tepkiler

Çin’in Cenevre’deki diplomatik misyonu, “Çin’in Sincan Bölgesi’ndeki Politikalarını Destekliyoruz” başlıklı Doğu Türkistan’daki soykırıma destek bildirisine imza toplamaya devam ediyor. Daha önce (12 Haziran 2019) 37 ülkenin imzası açıklanmıştı. 29 Temmuz günü 13 ülkenin daha imzasının alındığı Çinli diplomatlarca iddia edildi.  İmzacı ülkeler arasında Özbekistan’ın da zikredilmesi Özbekistan’da ve yurt dışında bulunan Özbek muhalifler arasında tepkiyle karşılandı.

BM İnsan Hakları Konseyi’nin 22 ülkenin imzasıyla Çin’i kınaması üzerine karşı bir bildiri hazırlayan Çinli diplomatlar imza aldıkları ülke isimlerini de kendileri açıklıyor. Çin’i kınayan 22 ülke ise, bildirilerini bizzat dünyaya duyurmuştu. Çin’in bu çabası, özellikle gelişmekte olan ülkeler üzerinde büyük bir baskı uyguladığını da gösteriyor. Çin destekçisi ülkelerin şimdiye kadar hiç birisi bildiriye imza koyduğunu doğrulamadı.Yalanlama da yapılmadığı için imzaların “zoraki destek” ile geçerliliği sağlanmış görünüyor.

Öte yandan Türkmenistan, Tacikistan ve 20 müslüman ülke ile birlikte Özbekistan’ın da Çin’in Doğu Türkistan’da uyguladığı “Müslüman Soykırımı’na” destek veren ülkeler arasında yer alması, Özbek halkı ve aydınlar arasında büyük tepkiye sebep oldu. Sosyal medyada en fazla izleyicisi olan bloggerlar ardarda bildiriye imza konulmasını reddeden açıklamalar yaptılar. “Bu benim seçimin değil” diyen Özbek aydınlar, “hükümet nasıl davranırsa davransın Uygurları ve diğer dini azınlıkları yok etmek isteyen Çin devletine destek vermeyiz” diyorlar. Sosyal medyanın Özbekistan’da halkın sesini en fazla duyurabildiği alan olduğu ifade edilmekte.

“BU MENİM TANLOVUM EMES” 

Sosyal medyanın fenomen bloggerlarından Davronbek Tojialiyev, kendi bloğunda yaptığı açıklamada “bu benim terchim değil” dedi. Tojialiyev‘in açıklaması şöyle:

“Bu benim tercihim değil! 
 Bu ekser halkın tercihi değil!
 Bu özünü müsülman, ben Özbek’im diyenin seçimi değil!

 Yazık ki, hiç olmasa sükut kılış mümkündü!

 Resmi Özbekistan’a göre, Xıtay’ın Şincan’daki Uygur ve diğer millî azınlıklara   yönelik siyaseti doğru imiş. Milyonlarca Uygur ve diğer müsülman   kandaşlarımız mahpuslara toplama kamplarına hapsetmesi ADALET’den imiş.

Xıtay yatırımları, bölgenin entegrasyonu demektir, ülkenin bütün işlerini desteklemek demek değil.  İktisat kendi yoluna- vicdanı unutmayalım.

Bu bağımsızlık mı?”

Bir diğer blogger Musannif Adham :

“Bu hangi Özbekistan’ın seçimi olduğunu ben bilmiyorum. Fakat Hıtay’ın Uygurlara yönelik acımasız zulmüne karşı olan Özbekistan vatandaşı olarak bu açıklamayı yalan ve esassız olarak değerlendiriyorum”.

Özbekistan’ın “Çin soykırım ve zulmüne destek bildirisi”ne imza koyduğu haberine ülke medyasında yer verilmedi. Sadece (minbar.uz) sitesi olayı izleyicilerine duyurdu. Sosyal medyada tepkilerin çoğalması üzerine diğer haber siteleri ve köşe yazarlarının da konuya ilişkin görüşlerini açıklaması bekleniyor.

Türkiye merkezli olarak faaliyet gösteren Uluslararası Türkistanlılar Dayanışma Derneği (Türkistander) Başkanı Burhan Kavuncu da konuya ilişkin sosyal medya hesabında şu açıklamayı yaptı: “Çin’in Doğu Türkistan’da uyguladığı soykırıma destek için toplanan 50 imza arasında halkı müslüman 23 ülke de var. Özbekistan, Türkmenistan ve Tacikistan gibi Türkistan ülkelerinin soykırıma destek olması kabul edilemez. Müslüman ülkeleri bu ihanet bildirisinden derhal çekilmeye çağırıyoruz”.

Musannif Adham :

Бу қайси Ўзбекистоннинг танлови эканлигини мен билмайман. Аммо Хитойнинг уйғурларга нисбатан аёвсиз зулмига қарши бўлган Ўзбекистон фуқароси сифатида бу баёнотни ёлғон ва асоссиз деб баҳолайман.

Бу қайси Ўзбекистоннинг танлови эканлигини мен билмайман. Аммо Хитойнинг уйғурларга нисбатан аёвсиз зулмига қарши бўлган Ўзбекистон фуқароси сифатида бу баёнотни ёлғон ва асоссиз деб баҳолайман.

Posted by Musannif Adham on Tuesday, July 30, 2019

Davronbek Tojialiyev :
Бу менинг танловим эмас!
Бу аксар халқнинг танлови эмас!
Бу ўзини мусулмонман, ўзбекман деганнинг танлови эмас!

Афсус, ҳеч бўлмаса сукут қилиш мумкин эди!

Расмий Ўзбекистонга кўра, Хитойнинг Шинжондаги уйғур ва бошқа миллий озчиликларга нисбатан сиёсати тўғри экан. Миллионлаб уйғур ва бошқа мусулмон қондошларимиз маҳбусларга мўлжалланган жамлоқларда ушлаб турилиши АДОЛАТдан экан.

Хитой инвестицияси, минтақадаги интеграция дегани мамлакатнинг барча ишларини қўллаб-қувватлаш дегани эмас! Иқтисод ўз йўлига — Виждонни унутмайлик!

Шу Мустақилликми?!

Бу менинг танловим эмас!Бу аксар халқнинг танлови эмас!Бу ўзини мусулмонман, ўзбекман деганнинг танлови эмас!Афсус,…

Posted by Davronbek Tojialiyev on Tuesday, July 30, 2019

Alakalı yazılar

Yorum yazın