Тurkiyadagi Özbeklar (Kiril va Lotinda)

10.03.2018

ТУРКИЯДАГИ ЎЗБЕКЛАР (Kiril va Lotinda)

Интернетда бир ёзувга кўзим тушиб қолди: Туркияда бир Ўзбек оила ноҳақ қамоқда ушлаб турилган экан. Бўлган воқеами, бўлган воқеа?! Ҳақиқатми? Ҳақиқат?!

Нега?

Бир сўзлик мураккаб савол? Муҳаммад сав замонларидан кейин дунё ҳақиқий адолат юзини кўрмади. Гапни олиб қочаётганим йўқ. Адолатнинг тимсоли ўрнида кўрилган Умар ра бир ғайримуслим қул тарафидан шаҳид эдилмадими? Усмон ра мусулмон исёнчилар тарафидан шаҳид эдилмадими? Али ра чи?

Хуллас, дунё адолатга муҳтож. Умумий хулосам шу. Ҳамма ерда адолатга эҳтиёж бор. Туркияда ҳам шу жумладан…

Сиз Туркия раҳбарисиз. Ўзбек деган қавмдан бир инсон мамлакатингизга келади ва Истанбулда бир янги йил (2016 йил 31 Декабрь) кечаси бир ресторанда қатлиом қилиб, 39 кишини ўлдиради ва 65 кишини ярадор қилади. (http://t24.com.tr/haber/reinaya-silahli-saldiri,380441) Эртаси ёки индини қотилнинг миллати маълум бўлади: ЎЗБЕК!!!

Бу воқеадан ярим йил олдин яна Истанбулнинг энг катта аэропортига ҳужум қилинди, 42 киши ўлди ва 239 киши яраланди. Қотиллар 3 киши эди ва улардан бири яна : ЎЗБЕК!!! (bbc.com/…/ha…/2016/06/160630_ataturk_havalimani_saldirganlar)

“Озодлик” хабар берганди: “Энг арзон фоҳишалар – ўзбек қизлари” (ozodlik.org/a/sizdan-telegram-fohishalik/28675864.html)

Ҳақиқат шундан иборатки, ёмон хабар ва ёмон гап жуда тез ва кенг тарқалади.

Биз бечоралар “Йўқ Ўзбекларнинг ҳаммаси террорчи эмас, Ўзбек қизларнинг ҳаммаси ахлоқсиз эмас”, деб тўрт томонга чопдик, Истанбулда террорга қарши митинглар (haber7.com/…/2248974-turkistanli-muhacirler-daes-terorunu-k…) ўтказдик, аммо ёмон гапни, яъни “ЎЗБЕКЛАР ЁМОН ОДАМЛАР, деган гапни “80 миллион Туркия эшитди ва кўрди, бу борадаги яхши гапларни эса эса балки 80 минг Туркиялик эшитди…

Бу масаланинг биринчи томони. Масаланинг иккинчи томони ҳам бор: Бу ҳам бўлса Туркияидаги ҳозирги мураккаб ички ва ташқи аҳвол. Ичкарида Туркия халқи турли қатламларга бўлиниб кетган: Бир томонда исломчилар ва отатуркчи дунёвийлар (секулярлар), иккинчи томонда Турклар ва Курд исёнчилари (Курд аҳолининг ҳаммаси эмас албатта), яна бир томонда Суннийлар ва Алавийлар …Яна мусулмонларнинг ўнларча, юзларча тариқотлари…Ҳокимият учун расмий ва норасмий кураш. Ҳар 10 йилда бир бўлиб турадиган давлат тўнтаришлари…Энг охирги 2016 йил 15 Июлда содир қилинди ва бу тўнтаришда Фатҳуллоҳ Гуланнинг “Жамоати” айбланмоқда…

Туркия мусулмон дунёсида энг очиқ ва пала партиш эркинликлар мамлакатидир. Бу ерда ким тўғри, ким ўғри, фақат Худо ажрата олади, бандасининг бунга ақлу заковати етмайди. Бу мамлакатда даҳшатли капитализм ҳукм суради, нима қилиб бўлса ҳам, ҳалолми, ҳаром йўл биланми фарқи йўқ, инсонлар пул топишлари керак. Акс ҳолда оч қолади улар…

Ташкаридан эса Туркияни душманлар ўраб олган. Мен 25 йил олин Туркияга келганимда бу ерлик бир киши шундай деганди: Бизнинг уч томонимиз денгиз, тўрт томонимиз душмандир!

Туркиянинг шимолида Қора денгиз, Жанубида Ўрта Ер (Оқ) денгизи, ғарбида эса Эга денгизларб бор.

Туркия билан ғарб дунёси, яъни Оврупо Иттифоқи ва АҚШ орасида сурункали (хроник) душманлик бор. Минг йилдан бери давом этиб келмоқда бу аҳвол. Салб урушларидан бошлаб шундай ва ҳозирда ҳам бу ўзгаргани йўқ. Оврупо Иттифоқи 50 йилдан бери Туркияни ўйин қилади, сизни аъзоликка оламиз, деб…

Шимолда Туркиянинг азалий рақиблари бор: Русия ва Арманистон.

Шарқда Туркиянинг яна бир рақиби бор: Эрон.

Жанубдаги Араб мамлакатлари билан Туркия орасида ҳам дўстлик йўқ. Усмонли давлати тарқаб кетганидан кейин Араб қиролликлари, Миср, Сурия ҳеч қачон Туркиянинг ҳақиқий дўсти бўлмадилар…

Хуллас, Туркияга осон эмас, Туркия раҳбариятига осон эмас. Бунинг устига дунёдан 4 миллионга яқин муҳожир (асосан мусулмон қочоқлар) Туркиядан бошпона топган. Булар 3,5 миллиони фақат Суриядан. Яна Ироқдан, Афғонистондан, Мисрдан, Йемендан ва шу жумладан Ўрта Осиёдан…

4 миллион муҳожирга адолат қилган бир давлат, бир мамлакат ички ва ташқи муаммолар сабабли, тушунмовчиликлар сабабли ёки ўз вазифасини бажараётган масъулларнинг хатолари, уларнинг чет элликлар ҳақидаги шубҳалари ёки уларнинг чет элликларни яхши кўрмасликлари сабабли тўрт юз кишига адолатсиз муомала қилган бўлиши мумкин. Қанийди бу масъуллар ҳамма муҳожирларга бирдек адолат қилганда эди, аммо муқаддимада айтилгандек бундай адолат дунёнинг қаерида бор бугун?!

Ўн мингларча Ўзбеклар, Туркманлар, Қирғизлар, Қозоқлар, Тожиклар ва Уйғурлар бугун Туркиядан бошпана топишган. Осонми Туркияга бунча одамга иш ва ош бериш: Қийин ва айниқса ҳозирги ниҳоятда мураккаб ҳолатда жуда қийин бу иш. Ичкарида Курд ва бошқа сўлчи жангарилар ҳар он ҳарбий ҳужумлар қилишга шай турибди. Сиёсат ва ҳуқуқ майдонида Фатҳуллоҳ Гулан жамоати билан кураш кетмоқда. Ташқарида эса дипломатик кураш. Суриянинг шимолидаги Африн минтақасига ҳарбий амалиёт…

Бу кунларда дерли ҳар кун Турк полицияси Истанбул ва бошқа катта шаҳарларда қидирув амалиётлари ўтказмоқда. Сабаби ичкаридаги ва Сурия, Ироқдан келган жангариларнинг террор ҳужумларига имкон бермаслик. Уларни ўз вақтида қўлга олиб, ватанларига топшириш. Бу масалада Ўзбекистон Ички Ишлар Вазирлиги ва Туркия Интерполининг шартнома тузганлиги ҳам хабар берилди. (ozodlik.org/a/29041562.html)

Туркия хавфсизлик масъулларининг бу масаладаги қарашлари шундан иборатдир: Агар бир кишининг Сурия ва Ироқдаги жангариларга алоқаси бўлса ва бу киши Туркиядаги яшайдиган 100 киши билан бевосита, телефон ёки ижтимоий тармоқлар орқали алоқа қилган бўлса, шу 100 кишиниг ҳаммаси биз учун шубҳалидир ва бундай кишилар агар хорижликлар бўлса, ўз мамлакатига жўнатилади.

Сиз бундай сиёсатга қарши нима ҳам қила олардингиз? Бунинг устига Туркияда 2016 йилги давлат тўнтаришига уринишдан кейин Фавқулодда ҳолат жорий қилинган бўлса? Яъни, мамлакат умумий “Огоҳлантириш” (Тревога) ҳолатида бўлса…

Кўп нарса бир бирига қиёслаганда маълум бўлади, деган гап ҳам бор. Туркияни Афғонистонга, Ироққа, Сурияга, Йеменга, Мисрга ва бошқа Яқин Шарқ ўлкаларига қиёслангиз, нега бу мамлакатлардаги инсонларнинг Туркияга оқиб келаётганини тушунасиз. Ўзим гувоҳман, Овруподаги моддапараст “тараққиёт”дан воз кечиб, қанчадан қанча инсонлар яна Туркияга келиб жойлашмоқдалар.

Фақат шунақа салбий гаплар борми Туркиядаги Ўзбеклар ҳақида. Йўқ, албатта! Бу мамлакатда минглаб ҳамюртлармиз ўз ҳалол меҳнатлари билан ҳаёт кечирмоқдалар, яна минглаб мусулмон муҳожирлар ўз ватанларида имкон топа олмаган тоату ибодат билан машғуллар. Яқинда хабар тарқалди: Туркияда таълим олаётган 700 га яқин Ўзбек талабалари ўз Жамиятларига асос солдилар…

Шу жумладан биз ҳам 2013 йилда “Туркистонликлар Жамияти”ни (http://turkistanlilar.org/) тузиб, мингларча ҳамюртларимизга илмий, маърифий, ижтимоий ва ҳуқуқий ёрдам бердик ва бермоқдамиз.

Сўз охирида Туркияга янги келган ва келмоқчи бўлаётган ҳамюртларимга баъзи насиҳатлар: Нотаниш одамлар билан эҳтиёт бўлиб муомала қилинг, дарров ишониб кетаверманг. Пулингиз, паспортингиз ва бошқа ҳужжатларингизни ҳеч кимга ишониб топширманг. Иш учун борган жойингизни яхши ўрганинг: масалан, ароқ ичиладиган жойларни эмас, мусулмончилик бор бўлган жойлардан иш топишга ҳаракат қилинг. Аммо намоз ўқийдиган кишиларга ҳам бирдан ишониб қолманг, доимо эҳтиёт бўлинг…

Намоз НОРМЎМИН
09.03.2018

TURKIYADAGI O‘ZBEKLAR

Internetda bir yozuvga ko‘zim tushib qoldi: Turkiyada bir O‘zbek oila nohaq qamoqda ushlab turilgan ekan. Bo‘lgan voqeami, bo‘lgan voqea?! Haqiqatmi? Haqiqat?!

Nega?

Bir so‘zlik murakkab savol? Muhammad sav zamonlaridan keyin dunyo haqiqiy adolat yuzini ko‘rmadi. Gapni olib qochayotganim yo‘q. Adolatning timsoli o‘rnida ko‘rilgan Umar ra bir g‘ayrimuslim qul tarafidan shahid edilmadimi? Usmon ra musulmon isyonchilar tarafidan shahid edilmadimi? Ali ra chi?

Xullas, dunyo adolatga muhtoj. Umumiy xulosam shu. Hamma yerda adolatga ehtiyoj bor. Turkiyada ham shu jumladan…

Siz Turkiya rahbarisiz. O‘zbek degan qavmdan bir inson mamlakatingizga keladi va Istanbulda bir yangi yil (2016 yil 31 Dekabr) kechasi bir restoranda qatliom qilib, 39 kishini o‘ldiradi va 65 kishini yarador qiladi. (http://t24.com.tr/haber/reinaya-silahli-saldiri,380441) Ertasi yoki indini qotilning millati ma’lum bo‘ladi: O‘ZBEK!!!

Bu voqeadan yarim yil oldin yana Istanbulning eng katta aeroportiga hujum qilindi, 42 kishi o‘ldi va 239 kishi yaralandi. Qotillar 3 kishi edi va ulardan biri yana : O‘ZBEK!!! (bbc.com/…/ha…/2016/06/160630_ataturk_havalimani_saldirganlar)

“Ozodlik” xabar bergandi: “Eng arzon fohishalar – o‘zbek qizlari” (ozodlik.org/a/sizdan-telegram-fohishalik/28675864.html)

Haqiqat shundan iboratki, yomon xabar va yomon gap juda tez va keng tarqaladi.

Biz bechoralar “Yo‘q O‘zbeklarning hammasi terrorchi emas, O‘zbek qizlarning hammasi axloqsiz emas”, deb to‘rt tomonga chopdik, Istanbulda terrorga qarshi mitinglar (haber7.com/…/2248974-turkistanli-muhacirler-daes-terorunu-k…) o‘tkazdik, ammo yomon gapni, ya’ni “O‘ZBEKLAR YoMON ODAMLAR, degan gapni “80 million Turkiya eshitdi va ko‘rdi, bu boradagi yaxshi gaplarni esa esa balki 80 ming Turkiyalik eshitdi…

Bu masalaning birinchi tomoni. Masalaning ikkinchi tomoni ham bor: Bu ham bo‘lsa Turkiyaidagi hozirgi murakkab ichki va tashqi ahvol. Ichkarida Turkiya xalqi turli qatlamlarga bo‘linib ketgan: Bir tomonda islomchilar va otaturkchi dunyoviylar (sekulyarlar), ikkinchi tomonda Turklar va Kurd isyonchilari (Kurd aholining hammasi emas albatta), yana bir tomonda Sunniylar va Alaviylar …Yana musulmonlarning o‘nlarcha, yuzlarcha tariqotlari…Hokimiyat uchun rasmiy va norasmiy kurash. Har 10 yilda bir bo‘lib turadigan davlat to‘ntarishlari…Eng oxirgi 2016 yil 15 Iyulda sodir qilindi va bu to‘ntarishda Fathulloh Gulanning “Jamoati” ayblanmoqda…

Turkiya musulmon dunyosida eng ochiq va pala partish erkinliklar mamlakatidir. Bu yerda kim to‘g‘ri, kim o‘g‘ri, faqat Xudo ajrata oladi, bandasining bunga aqlu zakovati yetmaydi. Bu mamlakatda dahshatli kapitalizm hukm suradi, nima qilib bo‘lsa ham, halolmi, harom yo‘l bilanmi farqi yo‘q, insonlar pul topishlari kerak. Aks holda och qoladi ular…

Tashkaridan esa Turkiyani dushmanlar o‘rab olgan. Men 25 yil olin Turkiyaga kelganimda bu yerlik bir kishi shunday degandi: Bizning uch tomonimiz dengiz, to‘rt tomonimiz dushmandir!

Turkiyaning shimolida Qora dengiz, Janubida O‘rta Yer (Oq) dengizi, g‘arbida esa Ega dengizlarb bor.

Turkiya bilan g‘arb dunyosi, ya’ni Ovrupo Ittifoqi va AQSh orasida surunkali (xronik) dushmanlik bor. Ming yildan beri davom etib kelmoqda bu ahvol. Salb urushlaridan boshlab shunday va hozirda ham bu o‘zgargani yo‘q. Ovrupo Ittifoqi 50 yildan beri Turkiyani o‘yin qiladi, sizni a’zolikka olamiz, deb…

Shimolda Turkiyaning azaliy raqiblari bor: Rusiya va Armaniston.

Sharqda Turkiyaning yana bir raqibi bor: Eron.

Janubdagi Arab mamlakatlari bilan Turkiya orasida ham do‘stlik yo‘q. Usmonli davlati tarqab ketganidan keyin Arab qirolliklari, Misr, Suriya hech qachon Turkiyaning haqiqiy do‘sti bo‘lmadilar…

Xullas, Turkiyaga oson emas, Turkiya rahbariyatiga oson emas. Buning ustiga dunyodan 4 millionga yaqin muhojir (asosan musulmon qochoqlar) Turkiyadan boshpona topgan. Bular 3,5 millioni faqat Suriyadan. Yana Iroqdan, Afg‘onistondan, Misrdan, Yemendan va shu jumladan O‘rta Osiyodan…

4 million muhojirga adolat qilgan bir davlat, bir mamlakat ichki va tashqi muammolar sababli, tushunmovchiliklar sababli yoki o‘z vazifasini bajarayotgan mas’ullarning xatolari, ularning chet elliklar haqidagi shubhalari yoki ularning chet elliklarni yaxshi ko‘rmasliklari sababli to‘rt yuz kishiga adolatsiz muomala qilgan bo‘lishi mumkin. Qaniydi bu mas’ullar hamma muhojirlarga birdek adolat qilganda edi, ammo muqaddimada aytilgandek bunday adolat dunyoning qayerida bor bugun?!

O‘n minglarcha O‘zbeklar, Turkmanlar, Qirg‘izlar, Qozoqlar, Tojiklar va Uyg‘urlar bugun Turkiyadan boshpana topishgan. Osonmi Turkiyaga buncha odamga ish va osh berish: Qiyin va ayniqsa hozirgi nihoyatda murakkab holatda juda qiyin bu ish. Ichkarida Kurd va boshqa so‘lchi jangarilar har on harbiy hujumlar qilishga shay turibdi. Siyosat va huquq maydonida Fathulloh Gulan jamoati bilan kurash ketmoqda. Tashqarida esa diplomatik kurash. Suriyaning shimolidagi Afrin mintaqasiga harbiy amaliyot…

Bu kunlarda derli har kun Turk politsiyasi Istanbul va boshqa katta shaharlarda qidiruv amaliyotlari o‘tkazmoqda. Sababi ichkaridagi va Suriya, Iroqdan kelgan jangarilarning terror hujumlariga imkon bermaslik. Ularni o‘z vaqtida qo‘lga olib, vatanlariga topshirish. Bu masalada O‘zbekiston Ichki Ishlar Vazirligi va Turkiya Interpolining shartnoma tuzganligi ham xabar berildi. (ozodlik.org/a/29041562.html)

Turkiya xavfsizlik mas’ullarining bu masaladagi qarashlari shundan iboratdir: Agar bir kishining Suriya va Iroqdagi jangarilarga aloqasi bo‘lsa va bu kishi Turkiyadagi yashaydigan 100 kishi bilan bevosita, telefon yoki ijtimoiy tarmoqlar orqali aloqa qilgan bo‘lsa, shu 100 kishinig hammasi biz uchun shubhalidir va bunday kishilar agar xorijliklar bo‘lsa, o‘z mamlakatiga jo‘natiladi.

Siz bunday siyosatga qarshi nima ham qila olardingiz? Buning ustiga Turkiyada 2016 yilgi davlat to‘ntarishiga urinishdan keyin Favqulodda holat joriy qilingan bo‘lsa? Ya’ni, mamlakat umumiy “Ogohlantirish” (Trevoga) holatida bo‘lsa…

Ko‘p narsa bir biriga qiyoslaganda ma’lum bo‘ladi, degan gap ham bor. Turkiyani Afg‘onistonga, Iroqqa, Suriyaga, Yemenga, Misrga va boshqa Yaqin Sharq o‘lkalariga qiyoslangiz, nega bu mamlakatlardagi insonlarning Turkiyaga oqib kelayotganini tushunasiz. O‘zim guvohman, Ovrupodagi moddaparast “taraqqiyot”dan voz kechib, qanchadan qancha insonlar yana Turkiyaga kelib joylashmoqdalar.

Faqat shunaqa salbiy gaplar bormi Turkiyadagi O‘zbeklar haqida. Yo‘q, albatta! Bu mamlakatda minglab hamyurtlarmiz o‘z halol mehnatlari bilan hayot kechirmoqdalar, yana minglab musulmon muhojirlar o‘z vatanlarida imkon topa olmagan toatu ibodat bilan mashg‘ullar. Yaqinda xabar tarqaldi: Turkiyada ta’lim olayotgan 700 ga yaqin O‘zbek talabalari o‘z Jamiyatlariga asos soldilar…

Shu jumladan biz ham 2013 yilda “Turkistonliklar Jamiyati”ni (http://turkistanlilar.org/) tuzib, minglarcha hamyurtlarimizga ilmiy, ma’rifiy, ijtimoiy va huquqiy yordam berdik va bermoqdamiz.

So‘z oxirida Turkiyaga yangi kelgan va kelmoqchi bo‘layotgan hamyurtlarimga ba’zi nasihatlar: Notanish odamlar bilan ehtiyot bo‘lib muomala qiling, darrov ishonib ketavermang. Pulingiz, pasportingiz va boshqa hujjatlaringizni hech kimga ishonib topshirmang. Ish uchun borgan joyingizni yaxshi o‘rganing: masalan, aroq ichiladigan joylarni emas, musulmonchilik bor bo‘lgan joylardan ish topishga harakat qiling. Ammo namoz o‘qiydigan kishilarga ham birdan ishonib qolmang, doimo ehtiyot bo‘ling…

Namoz NORMO‘MIN
09.03.2018
tr.sputniknews.com/…/201712101031338600-reina-katliami-dav…/

İstanbul Ortaköy’deki eğlence merkezi Reina’da yılbaşı gecesi düzenlenen ve 39 kişinin hayatını kaybettiği saldırıya ilişkin davada 51’i tutuklu 57 sanık yarın hakim…
TR.SPUTNİKNEWS.COM

Related posts

Yorum yazın