Özbeklar, MXX jinoyatlari va Turk seriallari (Kiril va Lotinda)

19.02.2018

O‘tgan hafta Prezident Shavkat Mirziyoyev Buxora viloyatiga tashrif qildi va bu yerdagi ma’ruzasida MXXning faoliyatini 1937 yillardagi Stalin NKVD (Ichki Ishlar Xalq Komissarligi, ya’ni mashhur KGBning otasi) sining qatliomlariga va zulmlariga o‘xshatdi (ozodlik.org/a/prezident-miziyoyev-mxx-haqida/29045256.html).

Bu gapga nega millionlarcha O‘zbeklar oyoqqa turmadilar? MXXning sobiq Raisi Rustam Inoyatov senatorlikdan iste’fo qilsin va qonun oldida javob bersin, deb Senat binosi yonida yig‘ilmadilar? Samarqandagi Islom Karimov qabriga borib, MXXni mana shu odam quturtirgan edi, O‘zbeklarning Stalini shu odamdir, deya hayqirmadilar?.

Hatto internetning ijtimoiy tarmoqlarida faol bo‘lgan oddiy fuqarolar, ziyolilar va diniy sohaning ahli ilmlari ham Prezidentning bu gaplariga lozim bo‘lgan e’tiborni qaratmadilar?

Chunki ular o‘zlaricha yanada muhimroq bir mavzuni muhokma qilishayotgandi. Men Turkiyada turib nomini eshitmagan
va ko‘rmagan qandaydir teleserialni kimdir yomonlash, kimdir yoqlab chiqish bilan band edi u kunlarda.

Aslida bunday axloqsizlikni yoyadigan teleseriallarni ayrim manbalarga ko‘ra Bosh Vazir Abdulla Oripov tanqid qilgan (https://kun.uz/…/sevgi-iztiroblari-seriali-namojisi-takikla…), keyin ahli ilmlardan biri ularni o‘zbekchashlashtirilishida ishtirok etgan artistlarni “millat xoinligida” ayblagandi. Bu mavzu ham muhim mavzu edi, bahslashishga arzirdi, ammo Prezidentinng MXX jinoyatlarini 1937 yilgi Stalin qatliomlariga o‘xshatishi undan da muhim bo‘lib, ko‘proq bahsu munozara qilinishi kerak edi. Afsuski, bunday bo‘lmadi. Prezidentning bu muhim bayonotini birov bildi, birov bilmadi…

Bu hol menimcha biz O‘zbeklarning hali oqu qorani unchalik yaxshi tanimaganmizni ko‘rsatadi. Bu bilan Turkcha nomi “Qora savdo” bo‘lgan teleserialni albatta oqlamoqchi emasman. Ammo 1973 yillarda boshqa Sovet xalqlari bilan birga O‘zbek halqiga qilingan Stalin zulmlarining 20 asr oxirida va 21 asrning boshlanishda takror xalqimizning boshida tushganligini haqiqiy zimiston, deb bilanman.

Biz O‘zbeklar nega bunday vahshatlar boshimizga qayta keldi, yana bir marta bu jinoyatlarning takrorlanmasligi uchun nima qilishimiz kerak, deb o‘ylashimiz va shu dahshatli muammoning yechimi atrofida birlashishmiz kerak edi. Ana shunda Turkiyada ishlangan “Qora savdo”ga o‘z o‘zidan javob topilgan bo‘lardi. Ya’ni, ommaviy zulmga qarshi bo‘lgan xalq o‘z o‘zidan ommaviy axloqsizlikka yo‘l qo‘ymagan bo‘lardi, albatta.

Xo‘sh, unda nima qilaylik, deysizmi? Vatanimizda Islom Karimov to‘ralari va zolimlarining zulmi hali bitgani yo‘q. Hokimlar so‘kishda, prokurorlar poraxo‘rlikda, mahkamalar (sudlar) adolatsiz qaror berishda, militsiya tartibni qo‘rishda emas, tartibni buzishda davom etmoqda. O‘zbekiston televideniyesi cho‘pchak aytib, xalqni uxlatishda davom etmoqda. Albatta, Karimov davridagidek emas bu ishlarning keng qamrovligi. Prezident Mirziyoyevning siyosatlari bilan bu zolimliklar va zulmlarning kamaygani haqiqat.

Ammo biz O‘zbeklar shunga yarasha uyg‘onmadik hali. Hali ham o‘z haq va huquqlarimizni yaxshi talab qila olmayapmiz. Hali ham ko‘pchiligimiz qorin dardini qadrimizdan ustun qo‘yib yuribmiz.

Bizning asli qora savdomiz shundadir. Biz qorin dardida chopish bilan birga, tezroq qadr dardida chopishni ham o‘rganishimiz kerak. Shunda MXX qayta qutura olmaydi. Ana shunda umuman boshimizga qora savdolar qayta qayta kelavermaydi…

Namoz NORMO‘MIN
19.02.2018

Ўтган ҳафта Президент Шавкат Мирзиёев Бухора вилоятига ташриф қилди ва бу ердаги маърузасида МХХнинг фаолиятини 1937 йиллардаги Сталин НКВД (Ички Ишлар Халқ Комиссарлиги, яъни машҳур КГБнинг отаси) сининг қатлиомларига ва зулмларига ўхшатди (ozodlik.org/a/prezident-miziyoyev-mxx-haqida/29045256.html).

Бу гапга нега миллионларча Ўзбеклар оёққа турмадилар? МХХнинг собиқ Раиси Рустам Иноятов сенаторликдан истеъфо қилсин ва қонун олдида жавоб берсин, деб Сенат биноси ёнида йиғилмадилар? Самарқандаги Ислом Каримов қабрига бориб, МХХни мана шу одам қутуртирган эди, Ўзбекларнинг Сталини шу одамдир, дея ҳайқирмадилар?.

Ҳатто интернетнинг ижтимоий тармоқларида фаол бўлган оддий фуқаролар, зиёлилар ва диний соҳанинг аҳли илмлари ҳам Президентнинг бу гапларига лозим бўлган эътиборни қаратмадилар?

Чунки улар ўзларича янада муҳимроқ бир мавзуни муҳокма қилишаётганди. Мен Туркияда туриб номини эшитмаган
ва кўрмаган қандайдир телесериални кимдир ёмонлаш, кимдир ёқлаб чиқиш билан банд эди у кунларда.

Аслида бундай ахлоқсизликни ёядиган телесериалларни айрим манбаларга кўра Бош Вазир Абдулла Орипов танқид қилган (https://kun.uz/…/sevgi-iztiroblari-seriali-namojisi-takikla…), кейин аҳли илмлардан бири уларни ўзбекчашлаштирилишида иштирок этган артистларни “миллат хоинлигида” айблаганди. Бу мавзу ҳам муҳим мавзу эди, баҳслашишга арзирди, аммо Президентиннг МХХ жиноятларини 1937 йилги Сталин қатлиомларига ўхшатиши ундан да муҳим бўлиб, кўпроқ баҳсу мунозара қилиниши керак эди. Афсуски, бундай бўлмади. Президентнинг бу муҳим баёнотини биров билди, биров билмади…

Бу ҳол менимча биз Ўзбекларнинг ҳали оқу қорани унчалик яхши танимаганмизни кўрсатади. Бу билан Туркча номи “Қора савдо” бўлган телесериални албатта оқламоқчи эмасман. Аммо 1973 йилларда бошқа Совет халқлари билан бирга Ўзбек ҳалқига қилинган Сталин зулмларининг 20 аср охирида ва 21 асрнинг бошланишда такрор халқимизнинг бошида тушганлигини ҳақиқий зимистон, деб биланман.

Биз Ўзбеклар нега бундай ваҳшатлар бошимизга қайта келди, яна бир марта бу жиноятларнинг такрорланмаслиги учун нима қилишимиз керак, деб ўйлашимиз ва шу даҳшатли муаммонинг ечими атрофида бирлашишмиз керак эди. Ана шунда Туркияда ишланган “Қора савдо”га ўз ўзидан жавоб топилган бўларди. Яъни, оммавий зулмга қарши бўлган халқ ўз ўзидан оммавий ахлоқсизликка йўл қўймаган бўларди, албатта.

Хўш, унда нима қилайлик, дейсизми? Ватанимизда Ислом Каримов тўралари ва золимларининг зулми ҳали битгани йўқ. Ҳокимлар сўкишда, прокурорлар порахўрликда, маҳкамалар (судлар) адолатсиз қарор беришда, милиция тартибни қўришда эмас, тартибни бузишда давом этмоқда. Ўзбекистон телевидениеси чўпчак айтиб, халқни ухлатишда давом этмоқда. Албатта, Каримов давридагидек эмас бу ишларнинг кенг қамровлиги. Президент Мирзиёевнинг сиёсатлари билан бу золимликлар ва зулмларнинг камайгани ҳақиқат.

Аммо биз Ўзбеклар шунга яраша уйғонмадик ҳали. Ҳали ҳам ўз ҳақ ва ҳуқуқларимизни яхши талаб қила олмаяпмиз. Ҳали ҳам кўпчилигимиз қорин дардини қадримиздан устун қўйиб юрибмиз.

Бизнинг асли қора савдомиз шундадир. Биз қорин дардида чопиш билан бирга, тезроқ қадр дардида чопишни ҳам ўрганишимиз керак. Шунда МХХ қайта қутура олмайди. Ана шунда умуман бошимизга қора савдолар қайта қайта келавермайди…

Намоз НОРМЎМИН
19.02.2018

 

Related posts

Yorum yazın